Bel ons:
030-273-4608

Wat is een democratie?

Wat is een democratie?

Het belang van gedelegeerde verantwoordelijkheden bij
besluitvorming

Veel
mensen denken dat democratie vooral staat voor ‘een meerderheid van stemmen’.
Niet alleen maatschappelijk gezien, maar ook binnen organisaties die een
democratische besluitvorming nastreven. Dit is naar mijn mening een
misverstand. Maar wat is een democratie of democratische besluitvorming dan
wel? 

Gedelegeerde verantwoordelijkheid

Democratie is volgens mij veel
meer gedelegeerde verantwoordelijkheid tot het nemen van beslissingen. Deze
verantwoordelijkheid wordt ingevuld door deskundige mensen in een land, die bij
meerderheid van stemmen zijn gekozen. Bij belangrijke kwesties overleggen zij
uitvoerig – onder meer via de media – met hun achterban, met deskundigen,
wetenschappers, ambtenaren en met ministeries van andere landen. Ook in
organisaties is er sprake van gedelegeerde verantwoordelijkheden aan
functionarissen die uit hoofde hiervan besluiten nemen. Als het goed is, baseren
ze deze beslissingen op overleg met hun team, medewerkers en het hogere
management, zowel via het informele als het formele circuit.

Besluitvorming

Op grond van overleg nemen degenen
die een gedelegeerde verantwoordelijkheid hebben een weloverwogen besluit. In
hun taak is inbegrepen dat ze daarin de belangen betrekken van alle partijen
die zij vertegenwoordigen. De besluitvorming is immers ten bate van alle
betrokkenen. Deze opvatting van democratie is basaal anders dan het
democratisch ogende besluit per referendum. Bij een referendum kunnen alle
betrokkenen een besluit nemen over een kwestie, zonder inzicht in alle
relevante aspecten en zonder de materie goed te kunnen overzien omdat de
benodigde kennis en kunde ontbreken. Dat de belangen van sommige groepen
daarbij onnodig kunnen worden geschaad, laten bijvoorbeeld Poetin en Wilders
zien.

Een democratische organisatie?

Bij een democratische
organisatie is het niet veel anders. De persoon die de besluiten neemt,
overlegt met alle betrokkenen, zoals collega-medewerkers, collega-managers,
klanten, aandeelhouders, etcetera. Hij of zij neemt op basis van zijn of haar expertise
en in overleg een besluit ten bate van alle betrokkenen. Om de besluitvorming
te baseren op een referendum is ook binnen organisaties niet verstandig, ook al
bestaat de veronderstelling dat dit veel draagvlag op zal leveren. Betrokkenen
zouden vanuit eigenbelang kunnen besluiten, hebben niet alle informatie en
kennis en baseren zich onvoldoende op overleg. Het is niet verstandig om te
vertrouwen op het principe van het recht van de sterkste dat, ondanks dat het
gebaseerd is op de meerderheid, niet altijd de juiste weg wijst.

Jan Pompe,

Managementfilosoof

IJsselstein, 10 april 2014

Vragen, opmerkingen? Graag! jan.pompe@axisinto.nl