SCRUM in de praktijk

1 april 2012 Frank Kist 1217

Net als Common Sense Management een verbetermethode?

In de vorige nieuwsbrief hebben we u uit de doeken gedaan dat er hoge verwachtingen zijn van SCRUM, een raamwerk voor agile management (‘flexibel beheren’) van softwareontwikkeling. Als vervolg in onze serie artikelen over succesfactoren bij SCRUM-implementaties kijken we nu naar de werking van SCRUM. Ook verkennen we globaal de overeenkomsten met Common Sense Management.

Onderstaand schema geeft de hoofdlijnen van de SCRUM-aanpak weer. In het artikel lichten we deze hoofdlijnen kort toe.

Altijd open voor nieuwe inzichten

De essentie van SCRUM is dat organisaties bij de ontwikkeling van software altijd open staan om het product aan te passen op basis van nieuwe inzichten, zowel van het projectteam als van de business/klant. Ondertussen werkt het team telkens via een korte, vaste cyclus (meestal 2 tot 4 weken) toe naar het opleveren van een werkend product. Zo'n korte cyclus wordt een 'sprint' genoemd.

Product owner bepaalt prioriteit vanuit de business

Een belangrijke rol in het SCRUM-proces is weggelegd voor de ‘product owner’. Hij stelt de ‘product backlog’ samen. Dit is een lijst met items die door het SCRUM-team kunnen worden opgepakt. De belangrijkste items staan telkens bovenaan. De prioriteit wordt bepaald vanuit het perspectief van de business. Dit zorgt voor flexibiliteit: in de dynamische wereld waarin we leven en zaken doen, veranderen inzichten, regelgeving en omstandigheden voortdurend. De product owner bepaalt namens de business/klant steeds wat op dat moment het meest belangrijk is en zet dat boven aan de lijst. Aan het begin van een nieuwe sprint haalt het SCRUM-team zoveel items van de lijst als naar verwachting tijdens de sprint kunnen worden gerealiseerd. Deze items komen op de ‘sprint backlog’ te staan: de lijst waar tijdens een sprint mee wordt gewerkt.

SCRUM-master faciliteert proces

De SCRUM-master is het aanspreekpunt voor de product owner en degene die het SCRUM-proces binnen het team faciliteert. De leden van een SCRUM-team weten wat er van hen wordt verwacht. Enerzijds omdat zij hebben geleerd wat het betekent om lid van een SCRUM-team te zijn (door scholing of instructie), maar anderzijds vooral ook doordat zij het werk regelmatig met elkaar afstemmen.

Teamwerk op basis van consensus

Voordat het team aan een sprint begint, maakt het een inschatting van het werk dat op de product backlog staat. Er wordt gemeenschappelijk begrip gevormd over de omvang en complexiteit. Besluiten komen via consensus tot stand. De teamleden bespreken verschillen van mening en/of inzicht en leggen standpunten aan elkaar uit. Vervolgens wordt het betreffende onderwerp (bijvoorbeeld de omvang van bepaalde functionaliteit) opnieuw behandeld en geschat, maar nu rekening houdend met de verworven inzichten.

Dagelijks stand van zaken bespreken

Tijdens een sprint vindt dagelijks een kort, maar formeel overleg plaats om met elkaar vast te stellen hoe de voortgang is, wat er vandaag opgepakt wordt, welke verstoringen er zijn en wat er gereed is. Dit overleg heet de ‘daily stand up meeting’. Dit is het formele moment waarop een teamlid aangeeft hoe hij vordert, issues inbrengt, teamaspecten benoemt, enzovoort.

Gezamenlijk resultaat bekijken

Aan het einde van de sprint wordt een werkend deel van de software opgeleverd, dat klaar is voor demonstratie. Het SCRUM-team houdt dan een ‘sprint review’ en stelt zichzelf de volgende vragen:

  • hoe hebben we het aangepakt?
  • hoe deden we het: wat ging goed en wat kan beter?
  • hoe gaan we het doen: wat zijn acties voor verbetering of acties om goede zaken vast te houden, en hebben we de benoemde acties uit de vorige review doorgevoerd?

Ook dit overleg is een formeel onderdeel van de SCRUM-methodiek. De SCRUM-master en/of de projectmanager zitten het overleg voor. De leerpunten worden vastgelegd in een actielijst die aan het einde van de volgende sprint weer op de agenda komt. Zo is het mogelijk om met elkaar vast te stellen of de leerpunten ook daadwerkelijk zijn geïmplementeerd.

SCRUM en Common Sense Management?

Een aantal aspecten van SCRUM lijkt op het eerste gezicht overeenkomsten te vertonen met Common Sense Management:

  • Dynamische methode: net als Common Sense Management speelt SCRUM in op de continu wijzigende omstandigheden en dynamische omgeving van het project.
  • Gemeenschappelijk begrip: zowel bij Common Sense Management als bij SCRUM wordt systematisch gewerkt aan het vormen van gemeenschappelijk begrip. De structuur van het SCRUM-team, de wisselwerking met zijn omgeving en de hiërarchie (wie heeft welke rol/verantwoordelijkheid) worden vormgegeven vanuit de SCRUM-methodiek, aangevuld met een projectmanagementmethodiek als Prince2. Dit zorgt dat er systematisch wordt overlegd en gemeenschappelijk begrip wordt ontwikkeld. Bijvoorbeeld over onderwerpen als de omvang en voortgang van het werk, maar ook over het functioneren van het team en het proces.
  • Verbetermethode: bij SCRUM wordt net als bij Common Sense Management veel aandacht besteed aan verbetering, waarbij de concrete praktijk centraal staat.

Waardevolle aanvulling

Er is echter ook een belangrijk verschil tussen Common Sense Management en SCRUM. Common Sense Management is een managementverbetermethode die alle relevante aspecten binnen een organisatie als perspectief voor verbetering neemt. Terwijl SCRUM zich beperkt tot het softwareontwikkelproces: de focus ligt op het ontwikkelteam en niet op zaken daarbuiten. Daarmee bestaat de mogelijkheid dat belangrijke voorwaarden voor succes buiten beschouwing blijven. Common Sense Management kan dus een waardevolle aanvulling op SCRUM vormen.

De rol van opdrachtgeverschap

In het volgende artikel gaan we in op opdrachtgeverschap. Volgens diverse onderzoeken is dit een belangrijke faalfactor bij projecten. Hoe zit het met opdrachtgeverschap binnen een SCRUM-project? En wat kan daarbij de rol van Common Sense Management zijn? U leest er meer over in onze volgende nieuwsbrief.

SCRUM: vraag het ons

Bent u bezig met een SCRUM-implementatie en hebt u vragen of behoefte aan advies of begeleiding? Neem dan contact op met Frank Kist via frank.kist@axisinto.nl of 06-12521592.