Komt een man bij de dokter

4 november 2013 Jan Pompe 619

Over oplossingen en hun problemen

In mijn eerdere column ‘Over oplossingen en hun problemen’ gaf ik aan dat een probleem vaak te vroeg wordt benoemd en dat het benoemen al een oplossingsrichting aangeeft. Weet u dan wel zeker dat u het juiste probleem aanpakt? Laten we een voorbeeld nemen. Er komt een man bij de dokter…

De man klaagt over hoofdpijn. Als de dokter hem in het algemeen vraagt hoe het met zijn leven gaat, begint hij onmiddellijk te ratelen over zijn vrouw. Over ruzies die ‘s morgens, voor hij naar zijn werk gaat, al beginnen. Ze belt hem overdag en stoort hem bij zijn werk. Zelfs zijn chef begint zich eraan te ergeren. Komt hij ‘s avonds thuis, dan begint het gebakkelei alweer. In bed ligt hij te piekeren en hij slaapt slecht. De dokter weet genoeg. Hij schrijft de man een aspirientje per dag voor en een gesprek met een relatieconsulent.

Ontwikkel een probleem

Het oorspronkelijke probleem ‘hoofdpijn’ lijkt dus een relatieprobleem te zijn. Maar daarmee is de zaak nog steeds niet helemaal duidelijk. Want wat is dan de oorzaak van het relatieprobleem? Dit kan variëren van luidruchtige bovenburen tot een kind dat drugs gebruikt of een andere factor. Het probleem moet eerst verder ‘ontwikkeld’ worden: het is aan de relatieconsulent om het te onderzoeken en uit te werken.

Ontdek de samenhang

Als organisatieadviseur doe ik hetzelfde bij de bedrijven waar ik kom. Ik begin eerst het aangeduide probleem te onderzoeken. Dat doe ik net zolang totdat ik tot een samenstelling van problemen kom. Want meestal blijkt het benoemde probleem een complex van samenhangende problemen te zijn. Bijvoorbeeld: onze verkopen zijn te laag – onze verkoopprijs is te hoog – onze kosten zijn te hoog – ons ziekteverzuim is hoog – er wordt veel geklaagd over het tirannieke gedrag van een van de chefs – en zo verder.

Overweeg verbeteringen

Mijn advies aan u? Onderzoek dat wat u zelf of een van uw collega’s als een probleem benoemt eens kritisch en blijf dit doen totdat u de complexiteit van de problematiek begint te begrijpen. Begin pas met het overwegen van verbeteringen, als deze complexiteit helemaal duidelijk is. Zo komt u tot de juiste oplossing voor het juiste probleem.

IJsselstein, 6 september 2013
Jan Pompe
Managementfilosoof

Reacties? Vragen? Graag! jan.pompe@axisinto.nl