De crisis en de managementfilosofie (deel 2)

3 maart 2013 Jan Pompe 712

Hoe krijgen we onze samenwerking en economie weer gezond?

In mijn vorige stukje zijn we ingegaan op de crisis in de westerse wereld. Ik weet deze crisis aan de overdreven toepassing van de doelstellingenfilosofie en de bijbehorende belonings- en motivatiecultuur. Daarbij zijn we de ontwikkelingslijn van onszelf als mensen, zowel individueel als sociaal, uit het oog verloren. Naar mijn idee zal de managementfilosofie verschillende vragen moeten beantwoorden. Waar komen we vandaan en waar gaan we naartoe? Wat is onze ontwikkelingsgeschiedenis en wat onze ontwikkelingstoekomst? Hoe krijgen we daarbij onze samenwerking, samenleving en economie weer gezond? En ten slotte, hoe verhouden deze vragen zich tot ieders praktische management- of werkfilosofie?

Waar komen we vandaan?

Vele duizenden jaren geleden is de Europese mens haar ontwikkelingsgeschiedenis begonnen in Afrika. We zijn gaan samenleven in groepen en de wereld ingetrokken.

Een grote groep is via de zuidoost Azië-route Europa ingetrokken. Gaandeweg ontwikkelden zich samenlevings- en samenwerkingsstructuren: families, landbouwbedrijven, steden, landen, legers, ... De organisaties waar ik deel van uitmaak, zoals mijn familie, bedrijf, stad, land, zijn voorbeelden van afsprakensystemen. Zo ben ik lid van een schaakvereniging met een eigen reglement, ik neem deel aan het verkeer met een eigen afsprakensysteem en ik neem deel aan het financiële systeem. Internationaal ontwikkelen zich afsprakensystemen zoals de Europese gemeenschap en de Verenigde Naties. Ik woon in een land met een rechtssysteem. Op deze wijze voorzien we samen, in verschillende samenstellingen, in verdediging (het leger), een financieel ruilsysteem (banken en overheid), water, telefonie, elektriciteit, verzekeringen, onderwijs, verzorging en ga zo maar door.

Idee voor een algemene geschiedenis

Immanuel Kant (1724- 1804) suggereert dat de ontwikkeling van de mensheid te beschouwen is als het bouwen aan afsprakensystemen in zeer gevarieerde vormen. Deze afsprakensystemen zijn complexe, samenhangende, veilige en faciliterende systemen waarin individuen, families en organisaties zich kunnen ontwikkelen. Kant vergelijkt het bouwen van afsprakensystemen bij de mensen met het bouwen van een nest bij de mieren. Mensen bouwen als het ware een veilig nest van afsprakensystemen voor elk mens van de wieg tot het graf. Hij stelt zich de ontwikkeling van de mensheid voor als zich ontwikkelende en samenhangende afsprakensystemen. De systemen vormen een wereldorde waarbij elke participant, dus elk individu, elke organisatie en elk land, zich veilig en naar eigen inzicht kan ontwikkelen. U leest daar meer over in zijn artikel ‘Idee voor een algemene geschiedenis’.

Waar komen we vandaan en gaan we naartoe?

Afsprakensystemen ontwikkelen zich op zichzelf en in samenhang. We kunnen dit zien als de basis van onze ontwikkelingsgeschiedenis, maar ook als de voortgang van onze ontwikkelingstoekomst: van primitief tot gecompliceerd, van lokaal tot mondiaal. Ergo: daar komen we vandaan en daar gaan we naartoe. Vereisten voor een gezonde ontwikkeling van de afsprakensystemen zijn goed functionerende overlegsystemen (vergaderingen, media, rechtspraak, politiek) en dat we als individu zowel als organisatie (bedrijf, schaakvereniging, familie, land) progressief participeren in het figerende krachtenveld en actief voor onze belangen opkomen. Mondigheid is daartoe een noodzakelijke voorwaarde.

Common Sense Development program

Ik ben ervan overtuigd dat de westerse ontwikkelingslijn zich op deze wijze ten dienste van iedere participant verder kan ontwikkelen. Dit zal onze cultuur een bijzonder kansrijke positie op het wereldtoneel geven, omdat creativiteit, samenwerken, milieu en andere gemeenschappelijke belangen optimaal kunnen worden beheerd. Bovendien biedt deze benadering goede handvatten voor observatie, analyse en interventie. Iedere participant kan zijn ontwikkeling als individu en als gemeenschap beschouwen, begrijpen en zich er mondig in opstellen. De door mij ontwikkelde Common Sense Development Program-methode biedt hiertoe een systematische aanpak.

Vragen? Opmerkingen? Graag! Stuur ze naar jan.pompe@axisinto.nl.

IJsselstein, 1 maart 2013

Jan Pompe

Managementfilosoof