Common Sense

4 juni 2011 Jan Pompe 1159

Een dynamische benadering van gezond verstand

Afgelopen 18 mei werd mijn boekje ‘Management by columns’ gepresenteerd, dat common sense als thema heeft. In navolging van Albert Einstein stelde dagvoorzitter Joep Schrijvers dat common sense (of gezond verstand) een status quo is die iemand of een groep zou kunnen bereiken. Naar mijn idee is common sense echter altijd een dynamisch proces en niet iets statisch. Dat geldt zowel bij een individu als een in groep.

Het handelen van een individu wordt niet alleen door rationele overwegingen gestuurd. Ook wisselende gevoelens spelen een rol en die worden onder meer bepaald door fysieke processen. Denk aan de werking van hormonen, zoals adrenaline en testosteron. Daarnaast is de intuïtie van invloed op het handelen en die verandert met de omstandigheden. Al deze dingen maken gezond verstand naar mijn idee dynamisch. Het is een proces, waarbij fysieke en mentale aspecten in samenhang met elkaar in ontwikkeling zijn. Ook in een groep is common sense een dynamisch proces. Overleggen, overwegen en het benaderen van problemen vinden plaats vanuit de verschillende gezichtpunten van verschillende deelnemers uit verschillende disciplines.

Systematisch leidinggeven noodzakelijk

Naar aanleiding van mijn visie stelde Joep de vraag of ik dan niet geloofde dat in een groep wanen zouden kunnen ontstaan. Uiteraard is dit mogelijk: ik gaf Nazi-Duitsland als voorbeeld en citeerde Nietzsche: ‘Waanzin treft men zelden in een individu, in een groep is het echter eerder regel dan uitzondering.’ Daarom is het ook noodzakelijk dat in een groep systematisch leiding wordt gegeven door managers. Zij moeten zorgen voor een doordachte hiërarchie, gebaseerd op de inhoudelijke kwalificaties van personen, en voor een open en veilige informele en formele overlegstructuur. Deze overlegstructuur dient mede de hiërarchie te bepalen. Alleen dan kan common sense zich ontwikkelen op een manier die bevorderlijk is voor de groep.

 Eerste kennismaking met echte common sense

In organisaties is het door mij beschreven beeld lastig te bewerkstelligen. Het is om die reden dat ik een praktijk ben begonnen die advies, training en begeleiding biedt bij het toepassen van alle bijkomende aspecten. Ook ben ik een boek aan het schrijven over het door mij ontwikkelde Common Sense Development Program, ofwel het systematisch ontwikkelen van gemeenschappelijk begrip (common sense) in organisaties. Nieuwsgierig? In afwachting van dit boek kunt u als eerste kennismaking met common sense vast ‘Management by columns’ bestellen via www.bol.com.

Jan Pompe, IJsselstein, 22 mei 2011