Basisfilosofie CSDP

30 juni 2011 Jan Pompe 710

Over de noodzaak tot samen denken, werken en leven

Welke filosofie ligt aan de basis van het Common Sense Development Program, kortweg CSDP? Jan Pompe neemt u mee van Cassirer en Kant naar de noodzaak tot een systematische ontwikkeling van organisaties.

In wat voor concept leven we eigenlijk? Ik weet dat ik op een planeet leef die om een zon draait. Dit stelsel van planeten heet een sterrenstelsel, waar er ontelbaar veel van zijn. Als ik me afvraag wat voor concept dit nu eigenlijk is en welke rol ik hierin speel, dan is dat een grote vraag.

Mensen kunnen afspraken maken

De filosoof Ernst Cassirer vraagt zich in zijn boek ‘An essay on man’ af wat een mens nou zo bijzonder maakt. Volgens Cassirer is het unieke van de mens dat hij in symbolen kan denken en in staat is daar redeneringen op te baseren. Met deze symbolen kunnen we met elkaar communiceren. Taal, een symboolsysteem, stelt ons ook in staat om afspraken met elkaar te maken.

Voelen wat goed en slecht is

Immanuel Kant schrijft in ‘Fundering voor de metafysica van de zeden’ dat het bijzondere van de mens is dat we in onszelf voelen wat goed of fout is. Dit gevoel begint heel primitief. Ieder kind kent het gevoel dat hij zijn ouders, broers en andere familie geen pijn mag doen en daar ligt volgens Kant de fundering van de zeden. We raken heel gespannen als we een medemens fysieke of psychische zien lijden en zijn ervan overtuigd dat het slecht is dat een medemens pijn lijdt.

Systemen bouwen die richting geven

Met symbolen hebben we systemen zoals taal, verkeer en wetgeving gebouwd om elkaar te bevragen en te onderzoeken. Het eindeloze, voortdurend ontwikkelen van deze systemen, waarbij oorlogen soms als noodzakelijk kwaad gelden, geeft de mens richting en leert ons verder wat goed en slecht is. Zo hebben we ook organisatiesystemen ontwikkeld die ons tot samenwerking in staat stellen.

Organiseren is nodig

Bij het beschouwen van het grote concept – wat niet helemaal lukt – dringt zich een propositie op.

1. Ik ben mijn lijf en leef op de planeet aarde samen met andere mensen.

2. Mijn denken vindt plaats in mijn lichaam.

3. Mijn observaties zijn zintuiglijke waarnemingen en op twee manieren beperkt. In de eerste plaats zijn mijn zintuigen beperkt qua spectrum: superhoge en superlage tonen en ultraviolet licht kan ik niet waarnemen. In de tweede plaats zijn mijn observaties beperkt door aspecten die ik fysiek niet kan waarnemen omdat ik daar de zintuigen niet voor heb. Ik kan bijvoorbeeld geen radioactiviteit signaleren.

4. Mijn observatievermogen en dus ook mijn weten en denken zijn beperkt en ik kan de beperkingen niet overzien.

5. Mijn propositie is daarom uit te gaan van een onvolledige observatie en communicatie en te werken in het besef van een onvolledig denk- en logicasysteem.

6. De beperking in ons denken noodzaakt ons extra tot samen denken, samenwerken en samenleven: we moeten ons organiseren en afspraken maken.

Het proces van Orgaan-isatie

Door de eeuwen heen hebben we afsprakensystemen ontwikkeld via communicatie. Zo hebben families, volkeren, steden, staten en uiteindelijk de hele mensheid zich in de loop der tijd gevormd.

Dit proces noem ik – zowel in kleine organisaties als een fabriek, kantoor of damvereniging als in heel grote organisaties met als grootste de Verenigde Naties –  Orgaan-isatie.

Systematische organisatieontwikkeling

Tot nu toe heeft het proces van zich ontwikkelende afsprakensystemen waarin leidinggeven en leiding accepteren een voorwaarde zijn nog geen gebruik kunnen maken van een systematische methode. Dat is wat ik wil faciliteren met mijn Common Sense Development Program. Deze methode voor management biedt een systeem met observatie-, analyse- en interventiemodellen voor een systematische ontwikkeling van organisaties waarin mensen beter met elkaar samenwerken.

Jan Pompe, IJsselstein, 18 juni 2011

Wilt u weten hoe u de samenwerking in uw organisatie concreet verbetert met het Common Sense Development Program? Neem contact met ons op via info@axisintomanagement.nl voor een vrijblijvend gesprek.